Mevsimsel saç dökülmesi nedir?
Bu yazı dermatoloji uzmanı tarafından hazırlanmıştır (Prof Dr Tülin Güleç)
Halk arasında “mevsimsel saç dökülmesi” olarak yanlış isimlendirilen bilimsel adı Telogen Effluvium (reaksiyonel/tepkisel saç dökülmesi) olan saç dökülmesi, genellikle aniden ortaya çıkan ve günlük dökülen saç sayısında belirgin artma şeklinde kendini gösteren yaygın saç dökülmesine verilen isimdir. Kedi, köpek gibi pek çok hayvanda mevsim geçişlerinde (ilkbahar ve sonbahar) iklim koşullarına uyum sağlamak için gerçekleşen kıl/tüy dökülmesinin insanların saçlarında da görüldüğüne dair yeterli bilimsel kanıt yoktur.
Telogen Effluvium tarzı saç dökülmesi, erken evrelerde saçlarda belirgin seyrelmeye yol açmazken, uzun süre devam ederse saç yoğunluğunda azalmaya neden olabilir.
Nedenleri nedir? Vücut nelere karşı tepki verir ve saçlar dökülmeye başlar?
- Demir eksikliğine bağlı olarak gelişen anemi (kansızlık)
- Guatr hastalığı; tiroid bezinin az (hipotiroidi) ya da çok çalışması (hipertiroidi)
- D vitamini düşüklüğü
- Büyük cerrahi bir ameliyat geçirmek (apendisit alınması, mide, safra kesesi, barsak, kalp ameliyatı gibi)
- Uzun süren, yüksek ateşe yol açabilen bir hastalık geçirmek (zatüre, covid-19 enfeksiyonu gibi)
- Doğum yapmak; doğum sonrası 3-6. aylarda başlar, genellikle 1. yılın sonunda dökülme normale döner.
- Doğum kontrol hapları; bazı kadınlarda kullanmaya başladıktan sonra dökülmeye yol açarken, bazılarında ise ilacı kullanmayı bıraktıktan sonra dökülme başlayabilir.
- İlaçlar; başta epilepsi tedavisinde kullanılan ilaçlar (valproat, karbamazepin gibi) olmak üzere, lityum, kan sulandırıcı ilaçlar (heparin, warfarin gibi) pek çok ilaç tepkisel saç dökülmesine yol açabilir.
- Sistemik lupus eritematozus hastalığı; yaygın, kimi zaman da bölgesel dökülmelere, saçlarda kırılmaya yol açabilir.
- Dengesiz beslenme, ağır diyetler; kısa sürede çok kilo verilmesine neden olan, protein ve vitaminlerden fakir, tek yönlü sağlıksız beslenme şekli
- Sevilen birinin kaybı, eşinden ayrılma, iş, şehir veya ülke değiştirme gibi ağır ruhsal strese yol açabilen durumlar